Voodoo

Koffiepauze. Altijd een moment om eens een onderwerpje op tafel te gooien… Ik leg uit aan mijn collega’s dat ik binnenkort bezoek krijg van mijn neef en mijn nicht en dat ze graag iets willen opsnuiven van de voodoo-cultuur. Maar wat moet ik hun dan laten zien? Want voodoo is niet iets wat je kan zien, het is iets wat leeft in de mensen, tussen de mensen, … En voilà, we waren vertrokken voor een half uur zware discussie, iedereen door elkaar, zoekend naar het hoogste woord, de beste definitie, de mooiste voorbeelden, de grootste overtuiging, … om aan die blanke toeristen nog maar eens uit te leggen dat voodoo helemààl niet is wat men ervan denkt in België! Een samenvatting.

Voodoo is een religie, is dé religie “par excellence”. Een religie, die niets maar dan ook niets negatief in zich draagt. Die alleen maar positief is. Die als kern liefde heeft, respect voor de voorouders en de natuur, solidariteit, …En àls, àls je negatieve dingen zou kunnen noemen i.v.m. voodoo, dan is dat niet de voodoo die negatief is (want nogmaals! Die is alleen maar positief!!!), maar de mensen die de voodoo negatief gebruiken. Bijvoorbeeld: charlatans, foute zieners, heksen (‘sorciers, sorcières’), …Waarop ik weer een vraagje stel over een verhaal dat ik heb gehoord. In een kindertehuis is een meisje buitengegooid, omdat men ervan overtuigd is dat ze ‘sorcière’ is. Ze werd immers ’s morgens vaak niet snel wakker. En men had haar op iets zien kauwen... Dit wil zeggen dat ze ’s nachts, zoals heksen doen, uit haar lichaam treedt om rond te zwerven, mensenvlees te eten, en ’s morgens niet snel genoeg terug in haar lichaam is om wakker te worden. Een zuster (het is dus een katholiek tehuis!) kreeg zoveel schrik van het meisje dat ze haar heeft beschuldigd van ‘sorcellerie’ en dus is het meisje op straat gezet. Reactie van mijn collega’s: maar dit heeft niks met voodoo te maken!!! Heksen gebruiken geen voodoo, maar slechte magie. Bij jullie, ginder, hebben ze toch ook heksen! Mensen die andere mensen kwaad doen. Slechte mensen?!

Ik: ‘Ja, maar we noemen ze dan moordenaars, of misdadigers ofzo’ ;)

En niemand repte met een woord over dat meisje dat dus op straat is gezet.

Een ander voorbeeld ging over een burgemeester die werd gehuldigd. Tijdens zijn speech citeerde hij een passage uit de Bijbel waarin een vreselijk onweer voorkwam. Op het exacte moment dat hij deze passage beeindigt, steekt er een verschrikkelijke wind op op het plein. Waarop de burgemeester naar de wind begint te roepen en hem, in naam van Jezus, vraagt rustig te worden. Maar de wind wordt alleen maar heviger. Wat voor sommigen van mijn collega’s het bewijs was dat God niet achter deze burgemeester staat, en voor de andere collega’s had het met voodoo te maken. Wat dan wel weer in tegenspraak is met het feit dat voodoo nooit negatief is. En opnieuw discussie!

Mijn conclusie: ik heb geen idee wat ik kan laten zien van voodoo. Voodoo is inderdaad een religie, waar élke Beninees van doordrongen is en in gelooft. Maar àlle Beninezen zijn tegelijk ook ofwel katholiek (80%) ofwel moslim (20%) en ook dit zéér overtuigd.

Voodoo biedt verklaringen. Iemand waarvan wij zeggen dat hij onhandelbaar is, of zich raar gedraagt, riskeert hier misschien het label ‘sorcier’. Iemand die halsoverkop verliefd wordt op een rotzak, is volgens Beninezen bedwelmd door een liefdesdrankje. Iemand die bij ons plots sterft aan een hartaanval, zal hier waarschijnlijk vervloekt zijn.Voodoo brengt de mensen ook bij elkaar. Men doet een ceremonie om de voorouders te eren, om bescherming te vragen of een goede oogst, om het kwade weg te jagen … Men danst, men zingt, men drinkt.

Voodoo maakt de dingen verklaarbaar en brengt mensen bijeen …

Een religie zoals een ander dus?

Filmpje van een nachtelijke voodoo-ceremonie,
tijdens de Fête de Vodoun in Ouidah

Filmpje van een ronddraaiende zangbeto,
tijdens de Fête de Vodoun in Ouidah
(zie verslag in januari)