Burundi !

Het Burundese alfabet! Hoe kan ik beter over ons landje vertellen dan door gewoon een Burundees alfabetje te maken? Toegegeven, het is grotendeels een vertaling van het alfabet dat André (Belgische BTC-vrijwilliger) een tijdje geleden heeft opgesteld, maar dat maakt het er niet minder tof op, he! Hieronder vinden jullie het eerste deel.

AMAHORO: betekent « vrede » in Kirundi, de taal in Burundi. Men zegt vaak Amohoro om elkaar goeiedag te zeggen.

BROCHETTE : één van dé ontdekkingen op culinair vlak. In alle bars en restaurants kan je – meestal heerlijke, af en toe wat taaie - brochetten bestellen van schapen-, runds-, kippenvlees of vis, een zeer populair gerecht of tussendoortje (tussen de vele pinten bier) bij de Burundezen. Een groot verschil ook met Benin of Senegal waar nauwelijks goed vlees te vinden was.

CRISIS: voor Europeanen misschien ondertussen synoniem voor de financiële en economische crisis, voor Burundezen eerder de term om de burgeroorlog aan te duiden die het land verscheurde tussen 1993 en 2005. Dit had ongeveer 300.000 doden en ongeveer 800.000 vluchtelingen tot gevolg. Deze crisis heeft vanzelfsprekend erge gevolgen op alle niveau’s: verzwakking van de staat, verwoesting van de infrastructuur, intellectuele leegloop aangezien vele opgeleide mensen het land verlieten, psychologische en sociale trauma’s, verhoogde armoede en probleem van kindsoldaten, straatkinderen, wezen, etc.

DEMOGRAFIE: er wonen een dikke 9 miljoen mensen in Burundi. De bevolkingsgroei wordt geschat op 3,7 procent en men schat dat er in 2050 zowat 25 miljoen mensen zullen rondlopen in Burundi. Het aantal kinderen per vrouw staat op 6,8.

ETNIE : de verschillende etnieën in Burundi zijn: Hutu, Tutsi, Twa en Ganwa.

FIETS : hét transportmiddel van de Burundees, hoewel een beetje paradoxaal als je weet dat Burundi bijna uitsluitend uit heuvels bestaat... De Burundese boer laadt zijn bananen, eieren, kippen, maniok, ... niet op één of andere ezel, maar wel in grote stapels op zijn bagagerek, om vervolgens de heuvel af te bollen, op hoop van zegen dat de remmen nog werken... Om de heuvel terug op te rijden, grijpen ze zich vast aan de camions die het binnenland weer inrijden... Moet het gezegd dat er hier vaak accidenten gebeuren?

GEOGRAFIE: Burundi ligt in het Grote Merengebied in Centraal-Afrika, tussen Congo (RDC) en Tanzania, onder Rwanda. Het ligt deels langs het Tanganyikameer. Dit prachtige meer, 650 km lang, 50 km breed en tot 1500 meter diep, omgeven door de heuvels van Burundi, scheidt Congo van Burundi. Men beweert dat in dit meer de meeste vis zit van heel de wereld! Het grootste deel van Burundi is heuvelachtig en maakt deel uit van het Groot-Afrikaans Plateau, dat de grens vormt van twee reusachtige rivierbekkens: de Congo en de Nijl. Burundi is iets kleiner dan België (0,9 x België), met een oppervlakte van 27.830 km².

HECTARE: 0,4 hectare is de gemiddelde grootte van de landbouwgrond die een Burundese familie bezit, veel te weinig dus. Met ongeveer 300 inwoners per km² en een sterke demografische groei, blijft het grondbezit – en vooral het gebrek aan grond – één van de meeste gevoelige problemen in de Burundese samenleving. En hoewel 90 % van haar bevolking van de landbouw moet leven, blijft Burundi een grote invoerder van tarweproducten.

ISLAM: iets meer dan 10 % van de bevolking is moslim en 90% christen. De islam, het katholicisme en het protestantisme bestaan naast elkaar zonder enig probleem.

IMPORT: alle geïmporteerde producten in Burundi passeren langs de havens van Dubai en Dar Es Salaam, met nadien nog 3 dagen per camion om de 1000km af te leggen die Bujumbura scheidt van de Indische Oceaan. Spijtig genoeg fabriceert Burundi zeer weinig eigen producten. Men vindt daarom enorm veel chinese en arabische producten in de winkels en op de markt, terwijl de europese – quasi onbetaalbare - producten nauwelijks te vinden zijn. Daarstraks kocht ik bijvoorbeeld 1 blikje tonijn voor 3 euro en liet ik shampoo staan die me 7 euro zou gekost hebben...

JAMBU: hallo !

KINDSOLDATEN: ook in Burundi werden kindsoldaten veelvuldig ingezet tijdens de ‘crisis’ (burgeroorlog) en ook nu nog blijven straatkinderen een gemakkelijk doelwit voor bendes in de heuvels. Ze worden meegelokt met valse beloftes en vinden opnieuw een soort familiegevoel en eigenwaarde terug in de bende. Vele NGO’s hebben ondertussen specifieke projecten opgestart om alle ex-kindsoldaten een opleiding te bieden en terug te integreren in hun familie of gemeenschap.
(Op de foto is het een acteur-tje dat meespeelde in Na Wewe, de kortfilm die hier gedraaid werd in augustus)

KIRUNDI: in Burundi wordt, in tegenstelling tot vele andere Afrikaanse landen, één taal gesproken door àlle Burundezen, nl. het Kirundi. Frans is de officiële taal, maar wordt door velen niet verstaan of gesproken.

KOLONISATIE : Burundi heette vroeger Urundi en werd vanaf 1919 een door België bestuurd mandaatgebied van de Volkenbond. In 1962 werd Burundi als onderdeel van Rwanda-Urundi onafhankelijk van België. Het werd een onafhankelijk koninkrijk onder de naam Koninkrijk Burundi. Ondertussen is het republiek Burundi. De sporen van de kolonisatie lijk je ook terug te vinden in de gebouwen in Bujumbura, waarvan de architectuur doet denken aan gebouwen uit de jaren 50 in Brussel (zie foto). Ook de Burundees lijkt trouwens geboren met een baksteen in zijn maag, want alle huisjes in het binnenland worden van bakstenen gemaakt.

To be continued