Kinderen en 'Espérance'

Ik ben onderweg naar Lokossa, een rit van 3 uur, met 7 in een taxi-brousse… Zelf zit ik op de passagierszetel, die ik deel met een Beninese vrouw. Daar ben ik al vrij tevreden mee, beter dan me te moeten nestelen in de oksel van een al te vriendelijke ‘fofo’ of een te dikke ‘tata’. In Lokossa, waar Klaas, Thibault en Evelyne wonen, hebben we met alle junior assistants afgesproken om er de bloemetjes eens buiten te zetten. Ze zullen er in de lokale en enige discotheek hun ogen wel opentrekken als we er toestuiken met een tiental blanken…

Ik heb net de namiddag doorgebracht in het centrum waar Katelijne werkt. Het is een centrum, vlak naast de grootste markt van West-Afrika, waar meisjes de kans krijgen om lagere school te volgen of alfabetiseringslessen, lessen ‘cuisine’ (keuken en traiteur), ‘savonnerie’ (zeep maken), “boulangerie” (gebak en brood), … De meeste van hen zijn meisjes die moeten werken op de markt. Het centrum biedt hun de kans om dit te combineren met school. Katelijne wil tijdens hun opendeurdag in maart een tentoonstelling organiseren met o.a. schilderijtjes van de kinderen waarop ze hun hoop en toekomst uitbeelden. Het centrum heet niet voor niets ‘Maison de l’Espérance’.Haar idee was om de meisjes te doen nadenken over wat ze willen worden en waarom. Een goed en misschien moedig idee, want ik heb vaak de indruk dat het hier niet zo de gewoonte is om ver vooruit te denken. Maar na een aarzelend begin, lukte het ons toch om wat met de kinderen te kletsen over hun dromen of over wat ze willen worden.

Er was er zelfs eentje (Noëlie, zie middelste foto) bij van 10 jaar die het wel al lang wist: ze wilde advokaat worden! Ik ken nog iemand die dit al wist van toen ze 5 was ofzo… Toen ik haar vroeg waarom, antwoordde ze: “Als nu iemand steelt, dan belandt meestal iemand anders in de gevangenis. Ik wil zorgen dat de juiste mensen in de gevangenis belanden en de onschuldige mensen er uit halen.” (Tussen haakjes, als je hier in de gevangenis belandt, of het nu voor een gewapende overval is, of het stelen van een kip, ben je meestal zoet voor zowat 3 jaar voorhechtenis, vooraleer je zelfs maar voor de rechter verschijnt voor je proces!”) Dus heeft ze haar advokatenburo geschilderd. Na enkele uurtjes hadden we schilderijtjes met dokters, militairen, onderwijzers, bakkers, verpleegsters, vissers, enzoverder op. Het deed deugd om nog eens gewoon bezig te zijn met kinderen, me te amuseren en een beetje terug voeling te krijgen met het onderwerp waar ik de hele tijd mee bezig ben, maar dan wel vanuit een buro, achter mijn computer. Maar over kinderrechten schrijf ik graag volgende keer meer. Ik heb net deelgenomen aan een interessant seminarie over kinderhandel, met zeer interessante gesprekken tot gevolg. Dus stof genoeg voor een volgend blogberichtje!

Er is net een auto “in ons gat gereden”, zoals ze zeggen, dus zal hier mijn verslagje beëindigen. Niks aan de hand, hoor. Onze auto heeft zo goed als geen schade. De andere chauffeur is zijn bumper terug aan ’t vastmaken met een stuk van zijn t-shirt en een elektrische lampje aan ’t installeren om zijn kapotte lampen te vervangen. En onze eigen chauffeur is zelfs de motor aan het maken van de andere auto. Dàt zou ik bij ons nog wel eens willen zien gebeuren! Het geeft mij in elk geval de kans om even de benen te strekken en mijn nek te stretchen ;)

.

Langverwachte foto's van het Sinterklaasfeest in december!

Voodoo

Koffiepauze. Altijd een moment om eens een onderwerpje op tafel te gooien… Ik leg uit aan mijn collega’s dat ik binnenkort bezoek krijg van mijn neef en mijn nicht en dat ze graag iets willen opsnuiven van de voodoo-cultuur. Maar wat moet ik hun dan laten zien? Want voodoo is niet iets wat je kan zien, het is iets wat leeft in de mensen, tussen de mensen, … En voilà, we waren vertrokken voor een half uur zware discussie, iedereen door elkaar, zoekend naar het hoogste woord, de beste definitie, de mooiste voorbeelden, de grootste overtuiging, … om aan die blanke toeristen nog maar eens uit te leggen dat voodoo helemààl niet is wat men ervan denkt in België! Een samenvatting.

Voodoo is een religie, is dé religie “par excellence”. Een religie, die niets maar dan ook niets negatief in zich draagt. Die alleen maar positief is. Die als kern liefde heeft, respect voor de voorouders en de natuur, solidariteit, …En àls, àls je negatieve dingen zou kunnen noemen i.v.m. voodoo, dan is dat niet de voodoo die negatief is (want nogmaals! Die is alleen maar positief!!!), maar de mensen die de voodoo negatief gebruiken. Bijvoorbeeld: charlatans, foute zieners, heksen (‘sorciers, sorcières’), …Waarop ik weer een vraagje stel over een verhaal dat ik heb gehoord. In een kindertehuis is een meisje buitengegooid, omdat men ervan overtuigd is dat ze ‘sorcière’ is. Ze werd immers ’s morgens vaak niet snel wakker. En men had haar op iets zien kauwen... Dit wil zeggen dat ze ’s nachts, zoals heksen doen, uit haar lichaam treedt om rond te zwerven, mensenvlees te eten, en ’s morgens niet snel genoeg terug in haar lichaam is om wakker te worden. Een zuster (het is dus een katholiek tehuis!) kreeg zoveel schrik van het meisje dat ze haar heeft beschuldigd van ‘sorcellerie’ en dus is het meisje op straat gezet. Reactie van mijn collega’s: maar dit heeft niks met voodoo te maken!!! Heksen gebruiken geen voodoo, maar slechte magie. Bij jullie, ginder, hebben ze toch ook heksen! Mensen die andere mensen kwaad doen. Slechte mensen?!

Ik: ‘Ja, maar we noemen ze dan moordenaars, of misdadigers ofzo’ ;)

En niemand repte met een woord over dat meisje dat dus op straat is gezet.

Een ander voorbeeld ging over een burgemeester die werd gehuldigd. Tijdens zijn speech citeerde hij een passage uit de Bijbel waarin een vreselijk onweer voorkwam. Op het exacte moment dat hij deze passage beeindigt, steekt er een verschrikkelijke wind op op het plein. Waarop de burgemeester naar de wind begint te roepen en hem, in naam van Jezus, vraagt rustig te worden. Maar de wind wordt alleen maar heviger. Wat voor sommigen van mijn collega’s het bewijs was dat God niet achter deze burgemeester staat, en voor de andere collega’s had het met voodoo te maken. Wat dan wel weer in tegenspraak is met het feit dat voodoo nooit negatief is. En opnieuw discussie!

Mijn conclusie: ik heb geen idee wat ik kan laten zien van voodoo. Voodoo is inderdaad een religie, waar élke Beninees van doordrongen is en in gelooft. Maar àlle Beninezen zijn tegelijk ook ofwel katholiek (80%) ofwel moslim (20%) en ook dit zéér overtuigd.

Voodoo biedt verklaringen. Iemand waarvan wij zeggen dat hij onhandelbaar is, of zich raar gedraagt, riskeert hier misschien het label ‘sorcier’. Iemand die halsoverkop verliefd wordt op een rotzak, is volgens Beninezen bedwelmd door een liefdesdrankje. Iemand die bij ons plots sterft aan een hartaanval, zal hier waarschijnlijk vervloekt zijn.Voodoo brengt de mensen ook bij elkaar. Men doet een ceremonie om de voorouders te eren, om bescherming te vragen of een goede oogst, om het kwade weg te jagen … Men danst, men zingt, men drinkt.

Voodoo maakt de dingen verklaarbaar en brengt mensen bijeen …

Een religie zoals een ander dus?

Filmpje van een nachtelijke voodoo-ceremonie,
tijdens de Fête de Vodoun in Ouidah

Filmpje van een ronddraaiende zangbeto,
tijdens de Fête de Vodoun in Ouidah
(zie verslag in januari)