Burundi ! (Deel 2)

Vervolg van het Burundese alfabet...

LEVENSVERWACHTING: de gemiddelde levensverwachting in Burundi bedraagt 43,9 jaar voor de man en 45,8 jaar voor de vrouw. Begin jaren negentig lag dit gemiddelde trouwens nog op 50 jaar.

MALARIA: alomtegenwoordig in Burundi. Als je bedenkt hoeveel slachtoffers er elk jaar vallen (in Afrika), is het gewoonweg schandalig dat er nog steeds geen vaccin tegen is ontwikkeld (in het Westen).

NIJL: in het Zuid-Oosten van Burundi ligt de "Bron van de Nijl', of althans de meest zuidelijke bron van de grote Nijlrivier. Tijdens ons bezoekje aan deze fameuze bron, was onze verbazing weliswaar nogal groot toen we zagen dat het om een plastic buisje ging waar een mini-straaltje uit vloeide. Maar dit is het bronnetje van een klein riviertje dat alsmaar groter wordt, en uiteindelijk uitmondt in het Victoriameer (tussen Tanzania en Oeganda) en dit Victoriameer is dé grote bron van de Nijl.

ONG: of NGO in het nederlands. Na meer dan 10 jaar conflict zijn de ngo’s en internationale organisaties massaal teruggekeerd naar Burundi. Wanneer je in Bujumbura rondrijdt is het opmerkelijk hoeveel jeeps je ziet rijden met grote logo’s op de zijkant van deze ngo’s en organisaties. Langs de andere kant valt het me wel op hoe weinig kinderrechtenorganisaties er lijken te opereren in Burundi. Blijkbaar is Rwanda internationaal gezien veel mediatieker en populairder dan Burundi en bevinden alle kinderrechtenngo’s zich daar?

PRIMUS: de naam van het Burundese bier en nationale trots. Als de Burundezen iets hebben geërfd van hun Duitse en Belgische kolonisatoren, is het wel de appreciatie van het bier! Misschien een beetje te veel zelfs soms ...

Q: euhm...

RELIEF: men zegt altijd van Rwanda dat het het land van de « duizend heuvels » is (« le pays des milles collines » ), maar voor Burundi geldt zeker hetzelfde. Buiten de vlakke strook langs het Tanganyikameer, is Burundi niets anders dan een opeenvolging van heuvels.

R – L : Burundezen verwisselen tijdens het spreken heel vaak de R en de L. Grappige voorbeelden zijn: bluré ipv brûler, proronger ipv prolonger.

STOF : onverklaarbaar, maar om de paar dagen ligt alles in ons huisje bedekt met een laag stof , dat eerder zand is ...

TAXI: zoals overal in Afrika is er een verscheidenheid aan openbaar vervoer te vinden in Burundi. Je hebt de ouderwetse busjes, letterlijk volgestouwd met mensen, die er zich dan proberen uit te wurmen op de plaats van bestemming. Ook gewone taxi’s vind je op elke hoek van de straat (in tegenstelling tot Benin !). De taxi-moto’s waar Benin er miljoenen van telt, zijn hier heel wat schaarser, maar blijkbaar maken ze wel hun opmars omdat de taxi’s te duur zijn voor de gewone Burundees. En ze zijn nog gevaarlijker dan in Cotonou! Maar wat ik nog nooit gezien had, zijn de ‘taxi-fietsen’. De eigenaars maken hun bagagedrager zo comfortabel mogelijk en vervoeren mensen voor een nog lagere prijs.

URBANISATIE : Burundi heeft één van de laagste stedelijkheidsgraden ter wereld. Ongeveer 10 % van de Burundezen woont in één van de schaarse steden van het land, die dus niet al te groot zijn. Zo vind je trouwens geen enkel rood licht in heel Burundi, zelfs niet in heel Bujumbura ! “Da’s maf, he” zegt Bram dan ;) Het gaat zelfs zo ver dat men beweert dat er ook geen echte dorpen bestaan in Burundi. Iedereen woont gewoon op een heuvel, zo ver mogelijk van elkaar om toch een lapje grond te kunnen vinden.

VROUWEN : zoals overal, is de situatie van de Burundese vrouw minder te benijden dan die van de man. Het is meestal de vrouw die werkt – hard werkt – op het veld, terwijl je op elk moment van de dag in de barretjes naast de weg enkel mannen pintjes ziet drinken. Men mag natuurlijk niet veralgemenen maar toch...
Trouwens, ook hier zijn zeer veel vrouwen tijdens de ‘crisis’ (burgeroorlog) slachtoffer geworden van seksueel geweld. Het gaat zelfs zo ver dat men beweert dat, hoewel het aantal mensenrechtenschendingen sinds de crisis sterk daalt, dit niet het geval is voor verkrachtingen.

VERKIEZINGEN : in juni 2010 hebben de volgende verkiezingen plaats en nu al zijn ze voorwerp van vele discussies. Er zal over alle machtsniveaus moeten gestemd worden en voor de eerste keer zal ook de President rechtstreeks verkozen worden. Terwijl de laatste rebellenbeweging de wapens heeft neergelegd in mei, blijft de politieke toestand in het land natuurlijk fragiel. Toch is de hoop van de Burundezen groot dat de jaren van vrede en vooruitgang zijn aangebroken.

VLUCHTELINGEN : in Burundi bestaan nog steeds 4 vluchtelingenkampen, met vluchtelingen van het conflict in de jaren 90 maar zelfs nog van het conflict van de jaren 70. De overheid heeft beslist dat alle vluchtelingenkampen moeten opgedoekt worden. Organisaties zoals het Rode Kruis proberen de vluchtelingen te overtuigen om terug naar hun oorspronkelijke gebied te trekken door hun te ondersteunen op vlak van infrastructuur, gezondheidszorg, watervoorziening e.d.

WATERVALLEN: zoals in vele Afrikaanse landen, kan je ook in Burundi prachtige watervallen vinden. Geweldig om te zien, en vreselijk koud als je eronder gaat staan!

X - Y - Z: hier moet ik nog eens over nadenken...

Zoektocht naar "certificaat van afstuderen"

Gisteren eventjes gepraat met Divine, vrouw van Cleophas (een Burundees bevriend koppel, hun dochtertje heet trouwens Clévine - heb je 'm, heb je 'm? ;-) ) die sinds vorig jaar is afgestudeerd in psychologie (of “assistant social et psychosocial”). En ook al een hele tijd stage heeft gedaan. Op zich superinteressant om het met haar te hebben over psychologie en hoe dat hier gezien wordt. (Een psychologische ‘afwijking’ komt bijvoorbeeld zonder enige twijfel voort uit een trauma. Nu, hier kan je kiezen uit allerhande trauma’s, gezien de jaren burgeroorlog, kindersterfte, armoede, ... Maar wat dan met iemand die gewoon depressief lijkt, zonder enige echte aanwijsbare reden? Die persoon heeft een trauma opgelopen als kind, misschien herinnert hij zich dat niet meer, misschien was het een trauma van toen hij nog in de baarmoeder zat). Maar dit dus tussen haakjes. Waar ik eigenlijk over wou vertellen, is over haar zoektocht naar haar “certificaat van afstuderen”. Om werk te zoeken en te vinden, heeft ze immers niet gewoon haar diploma nodig. Want een diploma kan je ‘kopen’ en vervalsen. Ze heeft een “certificaat van afstuderen” nodig. Hoe kan ze dit bekomen? Ze gaat eerst naar de centrale bibliotheek van Bujumbura, die haar een officeel attest geeft (waarvoor ze moet betalen). Met dat attest moet ze naar alle campussen van Bujumbura gaan en naar alle bibliotheken (ongeveer 6 van elk), ook al zijn dit niet de campussen waar ze heeft gestudeerd of de bibliotheken waar ze boeken heeft geleend. Waarom? Elke campus en elke bibliotheek gaat dan na of ze daar ooit geweest is, en of ze daar ooit boeken heeft geleend, en of ze die dan wel heeft terug ingeleverd. Dit duurt dan telkens een paar dagen, en telkens moet ze betalen. Ze kan ook best gewoon ginder blijven zitten tot ze alles opzoeken, of elke dag teruggaan tot ze het hebben gedaan, anders ben je niet zeker dat het ooit wel gebeurt. In elke campus en elke bibliotheek krijgt ze dan ook een attest (tenzij ze dus een boek heeft geleend en nooit heeft teruggebracht, of ze iets anders vinden wat niet in de haak is). Met dat attest gaat ze terug naar de centrale bibliotheek, waar ze hier één officieel attest van maken dat al deze bewijzen groepeert. Ondertussen heeft ze dan ook een attest moeten bekomen dat ze haar thesis heeft ingediend en verdedigd. Dit doet ze door er een samenvatting van te schrijven, naar haar promotor en nog wat mensen te gaan, die dan een officieel attest maken dat ze inderdaad haar thesis heeft verdedigd bij hen. In haar geval was dat onhandig, want dit was niet in Bujumbura, maar in het binnenland, omdat ze haar thesis heeft gedaan over gevallen die ze is tegengekomen tijdens haar stage. M.a.w. tripje naar het binnenland, promotor, stagemeester enzo zoeken, attestje maken, ...Ze moet ook nog wat andere attesten hebben natuurlijk, bijvoorbeeld van haar punten per jaar enzoverder enzoverder. Met al deze attesten gaat ze dan naar de Directeur van weet-ik-veel die dan bekijkt of haar dossier volledig is en die ..... jaaaaaaaaaa, haar een certificaat van afstuderen ondertekent ! En het grappigste van al: het eerste officiële attest van de centrale bibliotheek vervalt na 1 maand. Dus, als ze niet met dat attest is langsgeweest bij alle bibliotheken en de hele rompslomp heeft verzameld na 1 maand, vervalt alles en kan ze gewoon opnieuw beginnen !!

Ik begrijp nu wel dat als een werkgever zo’n certificaat onder ogen krijgt, hij wel 100% zeker is dat het geen fraude is! Laat ons zeggen dat ik met open mond naar haar verhaal geluisterd heb. Het houdt haar dan ook al heel lang bezig en eindelijk, eindelijk, gisteren heeft ze haar hele dossier bij de Directeur ingeleverd! Om dan te horen dat hij op vakantie was. Maar alles komt in orde, ça va aller!

Burundi !

Het Burundese alfabet! Hoe kan ik beter over ons landje vertellen dan door gewoon een Burundees alfabetje te maken? Toegegeven, het is grotendeels een vertaling van het alfabet dat André (Belgische BTC-vrijwilliger) een tijdje geleden heeft opgesteld, maar dat maakt het er niet minder tof op, he! Hieronder vinden jullie het eerste deel.

AMAHORO: betekent « vrede » in Kirundi, de taal in Burundi. Men zegt vaak Amohoro om elkaar goeiedag te zeggen.

BROCHETTE : één van dé ontdekkingen op culinair vlak. In alle bars en restaurants kan je – meestal heerlijke, af en toe wat taaie - brochetten bestellen van schapen-, runds-, kippenvlees of vis, een zeer populair gerecht of tussendoortje (tussen de vele pinten bier) bij de Burundezen. Een groot verschil ook met Benin of Senegal waar nauwelijks goed vlees te vinden was.

CRISIS: voor Europeanen misschien ondertussen synoniem voor de financiële en economische crisis, voor Burundezen eerder de term om de burgeroorlog aan te duiden die het land verscheurde tussen 1993 en 2005. Dit had ongeveer 300.000 doden en ongeveer 800.000 vluchtelingen tot gevolg. Deze crisis heeft vanzelfsprekend erge gevolgen op alle niveau’s: verzwakking van de staat, verwoesting van de infrastructuur, intellectuele leegloop aangezien vele opgeleide mensen het land verlieten, psychologische en sociale trauma’s, verhoogde armoede en probleem van kindsoldaten, straatkinderen, wezen, etc.

DEMOGRAFIE: er wonen een dikke 9 miljoen mensen in Burundi. De bevolkingsgroei wordt geschat op 3,7 procent en men schat dat er in 2050 zowat 25 miljoen mensen zullen rondlopen in Burundi. Het aantal kinderen per vrouw staat op 6,8.

ETNIE : de verschillende etnieën in Burundi zijn: Hutu, Tutsi, Twa en Ganwa.

FIETS : hét transportmiddel van de Burundees, hoewel een beetje paradoxaal als je weet dat Burundi bijna uitsluitend uit heuvels bestaat... De Burundese boer laadt zijn bananen, eieren, kippen, maniok, ... niet op één of andere ezel, maar wel in grote stapels op zijn bagagerek, om vervolgens de heuvel af te bollen, op hoop van zegen dat de remmen nog werken... Om de heuvel terug op te rijden, grijpen ze zich vast aan de camions die het binnenland weer inrijden... Moet het gezegd dat er hier vaak accidenten gebeuren?

GEOGRAFIE: Burundi ligt in het Grote Merengebied in Centraal-Afrika, tussen Congo (RDC) en Tanzania, onder Rwanda. Het ligt deels langs het Tanganyikameer. Dit prachtige meer, 650 km lang, 50 km breed en tot 1500 meter diep, omgeven door de heuvels van Burundi, scheidt Congo van Burundi. Men beweert dat in dit meer de meeste vis zit van heel de wereld! Het grootste deel van Burundi is heuvelachtig en maakt deel uit van het Groot-Afrikaans Plateau, dat de grens vormt van twee reusachtige rivierbekkens: de Congo en de Nijl. Burundi is iets kleiner dan België (0,9 x België), met een oppervlakte van 27.830 km².

HECTARE: 0,4 hectare is de gemiddelde grootte van de landbouwgrond die een Burundese familie bezit, veel te weinig dus. Met ongeveer 300 inwoners per km² en een sterke demografische groei, blijft het grondbezit – en vooral het gebrek aan grond – één van de meeste gevoelige problemen in de Burundese samenleving. En hoewel 90 % van haar bevolking van de landbouw moet leven, blijft Burundi een grote invoerder van tarweproducten.

ISLAM: iets meer dan 10 % van de bevolking is moslim en 90% christen. De islam, het katholicisme en het protestantisme bestaan naast elkaar zonder enig probleem.

IMPORT: alle geïmporteerde producten in Burundi passeren langs de havens van Dubai en Dar Es Salaam, met nadien nog 3 dagen per camion om de 1000km af te leggen die Bujumbura scheidt van de Indische Oceaan. Spijtig genoeg fabriceert Burundi zeer weinig eigen producten. Men vindt daarom enorm veel chinese en arabische producten in de winkels en op de markt, terwijl de europese – quasi onbetaalbare - producten nauwelijks te vinden zijn. Daarstraks kocht ik bijvoorbeeld 1 blikje tonijn voor 3 euro en liet ik shampoo staan die me 7 euro zou gekost hebben...

JAMBU: hallo !

KINDSOLDATEN: ook in Burundi werden kindsoldaten veelvuldig ingezet tijdens de ‘crisis’ (burgeroorlog) en ook nu nog blijven straatkinderen een gemakkelijk doelwit voor bendes in de heuvels. Ze worden meegelokt met valse beloftes en vinden opnieuw een soort familiegevoel en eigenwaarde terug in de bende. Vele NGO’s hebben ondertussen specifieke projecten opgestart om alle ex-kindsoldaten een opleiding te bieden en terug te integreren in hun familie of gemeenschap.
(Op de foto is het een acteur-tje dat meespeelde in Na Wewe, de kortfilm die hier gedraaid werd in augustus)

KIRUNDI: in Burundi wordt, in tegenstelling tot vele andere Afrikaanse landen, één taal gesproken door àlle Burundezen, nl. het Kirundi. Frans is de officiële taal, maar wordt door velen niet verstaan of gesproken.

KOLONISATIE : Burundi heette vroeger Urundi en werd vanaf 1919 een door België bestuurd mandaatgebied van de Volkenbond. In 1962 werd Burundi als onderdeel van Rwanda-Urundi onafhankelijk van België. Het werd een onafhankelijk koninkrijk onder de naam Koninkrijk Burundi. Ondertussen is het republiek Burundi. De sporen van de kolonisatie lijk je ook terug te vinden in de gebouwen in Bujumbura, waarvan de architectuur doet denken aan gebouwen uit de jaren 50 in Brussel (zie foto). Ook de Burundees lijkt trouwens geboren met een baksteen in zijn maag, want alle huisjes in het binnenland worden van bakstenen gemaakt.

To be continued

Bram aan het woord

Bon, na 2 maand en 13 dagen is het ongetwijfeld hét uitgelezen moment voor een bescheiden bijdrage aan het blogje van mijn kant. Laat ik met de deur in huis vallen: is het eten hier lekker? Zeker dadde. Er zijn de volgende eetbare vissen : de petieterige ndangala, de behoorlijk grote mukeke die enkel in het Tanganyika-meer rondzwemt, de sangala die overal elders ook rondzwemt, en de couhé die eerlijk veel te groot is om alleen op te kunnen. Er is pili pili, in grote mate, er zijn de alomtegenwoordige brochetten, bonen, frietjes, gefrituurde bananen, en af en toe een chimpansee of nijlpaard, al afhankelijk van de honger.

De mensen hier zijn vriendelijk, aangenaam, bereidwillig, gemakkelijk, joviaal... Niet alles gebeurt altijd even snel, maar als alles snel vooruit moet gaan dan moet je eigenlijk niet in Afrika zijn. En er is veel werk aan de Burundese Rode Kruis-winkel... of toch aan het project dat ik opvolg in Rumonge, in het zuiden van het land. Waar gaat het over?

Het project wil teruggekeerde vluchtelingen – een beetje een relatief begrip want vaak woonden ze meer dan 30 jaar in Tanzania – helpen reïntegreren op de Burundese heuvels. Het bouwt dit jaar 200 huizen, en volgend jaar nog eens hetzelfde aantal. Verder worden verenigingen opgericht om voor een ietwat stabiel inkomen te zorgen (maniok, geitenteelt, maar ook kleine handel), krijgen een 150-tal mensen een professionele opleiding (lassen bv), (her)leggen we waterbronnen en nieuwe leidingen, bouwen we 750 latrines, en krijgen een hoop mensen vormingen in gezondheid, hygiëne en eerste hulp. Dat is het voornaamste.

De voornaamste stressfactor is dan weer het regenseizoen, dat beter wat later was gekomen omdat de daken nog niet op de huizen liggen, en die liggen er nog niet omdat de leverancier zijn golfplaten (veel) te laat levert. Golfplaten die uit Nairobi moeten komen en waarvan het nog niet eens zeker is dat ze Uganda vlot passeren dankzij Kony en ander rebellengedoe.

Een paar weken geleden moest ik in de meest zuidelijke provincie zijn, en daar zie je heel goed de vluchtelingen die, met een wit zeil van UNHCR en wat stro, een voorlopige woning improviseren. In dezelfde provincie zijn er een aantal vluchtelingenkampen, waaronder eentje van het rode kruis. Toeval of niet, toen we eraan kwamen speelde de cassette net den Bob: Exodus... movement of the people... Eind dit jaar sluit wellicht het laatste grote vluchtelingenkamp net over de grens in Tanzania, en zullen enkele tienduizenden hun plaatsje moeten zoeken in dit al overbevolkte landje.

Wat is Burundi na een goeie 2 maand nog meer? Het meer, waarbij we af en toe eens staren naar de heuvels van Congo en ons afvragen wanneer ze tevoorschijn zullen komen, een partijtje tennis s’avonds waarbij ik meestal aan zelfbeheersing inboet, een spelletje biljart met collega’s, beperkte verkeersveiligheid voor wie zich met de moto verplaatst, en nog steeds het grote onbekende, want eerlijk, na 2 maand valt er eigenlijk nog niet al teveel te vertellen...

Het leven zoals het is ...

“Zullen we dit weekend maar eens gewoon rustig thuis blijven?” zei Bram vorige vrijdag. Het kwam me goed uit want ik moest het hele weekend werken. Ik was immers voor Advokaten zonder Grenzen een projectvoorstel aan het schrijven i.v.m. straatkinderen. En de deadline was gisteren om 17u. Je kan het al raden, het kan niet Afrikaanser en voorspelbaarder: na heel veel stressen (van mij natuurlijk, niet van de anderen), afzien en letterlijk racen door de stad om dan 3 verdiepingen op te rennen, hebben we het 60p. dikke voorstel ingediend bij de delegatie van de Europese Commissie om 2 min. voor 17u. Jaja, een paar weken werk, als stagaire inderdaad, om misschien helemaal geen financiering voor het project te krijgen. We zullen zien...
Bram gaat regelmatig op missie naar Rumonge om de situatie in het project ter plekke te bekijken. Bij hen ook wat stress: ze zijn tegen de klok huizen aan het bouwen voor vluchtelingen en families in moeilijkheden, want het regenseizoen gaat beginnen ... en ja, geen verrassing eigenlijk: de levering van de golfplaten voor de daken heeft 3 weken vertraging, want de golfplaten staan nog in Nairobi. Euheuh.

Maar veel interessanter: waarom hadden we vorig weekend eigenlijk rust nodig? De 2 weekends ervoor hadden we Burundi nog wat verder verkend. Het eerste weekend was met een bende BTC-vrijwilligers en Rode Kruis-collega’s naar Bururi. Zaterdag onderweg even gestopt op een idyllisch plekje om te zwemmen in het Tanganyikameer en ’s avonds op het gemakje gezellig gegeten. Zondag zijn we dan gaan wandelen in het woud van Bururi. De gids verraste ons met de mededeling dat er chimpansees zaten in het woud en toen we ze dan nog te zien kregen op het einde van de wandeling kon ons geluk helemaal niet meer op! Zelfs de gids was blijkbaar verrast dat we hen zo lang en van zo dichtbij konden bezig zien. Spijtig genoeg heb ik geen foto’s, enkel wat mislukte filmpjes !

Het tweede weekend kregen we Eveline op bezoek vanuit Tanzania waar ze als BTC-vrijwilliger werkt. Zalig ! ;) We hebben er dan maar weer een actief weekend van gemaakt, door een tripje te maken naar Rutana. Onderweg bezochten we de “Bron van de Nijl” die jawel, beste vrienden, hier in Burundi ligt, aangezien het Victoriameer (tussen Tanzania en Oeganda) de bron is van de Nijl en de grootste rivier die in het Victoriameer uitmondt, hier in Burundi ontspringt. Hilarisch om die bron te bekijken (zie de foto met veel mensen rond een pipi-straaltje). Bij de bron hebben ze ook een klein piramidetje gebouwd, kwestie van het geheel een beetje duidelijk te maken, he. We zijn ook gestopt bij een warmwaterbron, die blijkbaar door de plaatselijke bevolking als collectief bad wordt gebruikt. De mannen hebben hun afdeling (zie foto) en de vrouwen. Spijtig genoeg hebben Eveline en ik het vrouwenbad niet uitgeprobeerd, want – zowat 5 keer zo klein als de mannenpoel – volzet met zowat 30 vrouwen en kinderen die ons met grote ogen bleven aankijken. Bram is er wel gewoon bijgesprongen bij de mannen waar hij gezellig een babbeltje sloeg met wat franssprekende jeugd. De volgende dag namen we een geweldige verkwikkende, want ijskoude, douche in de watervallen, die we op zowat 4 verschillende niveaus konden bewonderen. Geweldig gewoon. En ten slotte wierpen we nog snel een blik op een magnifieke vallei en rotsketen, vooraleer we weer richting Bujumbura moesten sjeezen. Een zalig weekend, merci voor het bezoekje, Eveline!

Fotootjes kijken? Klik hier!

Parc Rusizi

Tijd voor een eerste uitstapje zou je denken... En dan liefst nog eentje waarbij we wat van de omgeving en de prachtige natuur zien, waarbij Bram nog eens goed kan doorwandelen en ik kan tetteren met minder snelle wandelaars. Onze keuze viel op het Rusizi-park net buiten Bujumbura en wat vrienden van ons waren direct enthousiast om mee te gaan. (Trouwens allemaal BTC-vrijwilligers). Bij het vertrek kregen we verrekijkers van onze gids. En ik wil vooral zijn uitspraak niet vergeten toen hij de onze voor een andere ruilde want de verrekijker was "malade" (stuk, dus). De verrekijkers konden we goed gebruiken want al gauw vonden we heel wat nijlpaarden en vogels (vraag me niet welke, maar er waren eenden en zee-arenden bij) op onze weg. De hippos's waren weliswaar meestal gigantisch groot genoeg om ze zonder verrekijkers te bewonderen (zie foto)! Ik vond het geweldig toen die mega-homp die we zagen liggen zich uiteindelijk rechtstelde om een wandelingetje te gaan maken met haar mini-kleintje! (Hoop het filmpje ervan te kunnen opladen!) Er zitten ook heel wat krokodillen in het water maar die hadden zondag niet veel zin om zich te laten zien. We zagen trouwens ook voor het eerst de heuvels van Congo liggen (of probeerden ze te onderscheiden zeer ver mistig weg). En zo werd het uiteindelijk een fikse, deugddoende en gezellige wandeling!

Fotootjes kijken? Klik hier

Na wewe!

Zoals ik al een keertje vermeldde, logeerden we de eerste weken in de 'guest house' van Jean-Luc. Daar leerden we een Belgische filmploeg kennen die een kortfilm kwam draaien in Burundi. Allemaal heel sympathieke kerels, meestal Brusselaars. Het script voor de kortfilm werd geschreven door nog een andere Jean-Luc, die jaren in Burundi heeft gewoond. Tijdens de burgeroorlog liep hij in een hinderlaag op weg naar huis, werd in het hoofd geschoten en voor dood achtergelaten. Hij overleefde het, maar werd blind en half doof. Jaren later wou hij de absurditeit van de oorlog uitbeelden door een verhaal te schrijven over een busje dat tijdens de oorlog in de heuvels wordt tegengehouden door rebellen. De passagiers moeten links en rechts gaan staan, naargelang ze Hutu of Tutsi zijn. Ze willen immers de Tutsi's vinden om ze te kunnen vermoorden. Dit zorgt voor -soms grappige- momenten waarop iedereen de rebellen tracht te overtuigen dat ze geen Tutsi zijn. Je hebt bijvoorbeeld een 'Twa' (soort pygmee, etnie in Burundi), die nogal verontwaardigd is dat zelfs hij moet aantonen dat hij geen Tutsi is. Er is ook een blanke Fransman en een zwarte Vlaming. Uiteindelijk kan iedereen aan het gruwelijke lot ontsnappen, hoewel de helft van de passagiers Tutsi is.

Trouwens, die Vlaamse Afrikaan bewijst zijn Vlaamse afkomst door enkele zinnen in het Vlaams te zeggen. De acteur is echter Burundees en had nog nooit van zijn leven een woord Vlaams gesproken. Wat hij zegt, zal gedubt worden tijdens de montage in België. Maar om zijn articulatie zo nauwkeurig mogelijk te krijgen, kreeg de regisseur het idee om hem een video te tonen van een Vlaming die deze zinnen zegt. En wil er nu geen Vlaams acteertalent in die guest house hebben rondgelopen, zeker! Mijn 6 jaar dictie hebben uiteindelijk toch nog iets opgebracht ;) Bram trok natuurlijk weer de capaciteiten van een halve Limburgse in twijfel, in vergelijking met die van een Oost-Vlaming. Maar voor één keer haalde ik profijt uit mijn iets tragere uitspraak! Ter compromis heb ik de tekst van de acteur veranderd en hij is nu afkomstig uit Lokeren (zoals Bram) ;).

Zondag zijn we dan een kijkje gaan nemen op de 'set'. Indrukwekkend! Na een tochtje door de prachtige heuvels rond Bujumbura, kwamen we aan 'in the middle of nowhere'. We kregen meteen een surreëel gevoel omdat het er rondliep met de kindsoldaten en rebellen uit de film. Als je weet dat sommigen onder hen enkele jaren geleden wellicht echte kindsoldaten waren, krijg je wel een raar gevoel als je ze ziet rondlopen en poseren voor de foto met hun kalasjnikvovs en granaatwerpers, en dit in een omgeving die jaren geleden zwaar werd getroffen door de oorlog. Toen ik trouwens werd voorgesteld aan de acteur die de Vlaming speelt, herkende hij me enkel toen hij eens goed naar mijn lippen keek! ;)








De film zal "Na wewe" (Jij ook) heten, van het script van Jean-Luc Penning en de regisseur Ivan Goldschmidd. Ook de RTBF was er om een documentaire te maken over de schrijver, de kortfilm en Burundi. Dus als je in 2010 hier iets van hoort of ziet, laat het ons zo snel mogelijk weten en neem het op!